Forklift Lastik İzleri Temizlenmesine Rağmen Neden Geri Gelir? Zemin Aşınması ve Kauçuk Kalıntısı Nasıl Ayırt Edilir?

Fabrika ve depolarda forkliftlerin dönüş yaptığı, frenlediği ve yükleme yaptığı bölgelerde koyu renkli lastik izleri oluşabilir. Bu izler makineli zemin temizliği veya kimyasal uygulamayla giderildikten kısa süre sonra yeniden ortaya çıkıyorsa sorun yalnızca temizlik yönteminden kaynaklanmayabilir. Forklift lastiklerinden zemine aktarılan kauçuk, gözeneklere yerleşmiş kir, yüzey kaplamasının aşınması ve tekrarlayan sürtünme izleri birbirine benzeyen görüntüler oluşturabilir.

Bu ayrım önemlidir. Yüzeydeki kauçuk kalıntısı uygun bir temizlik yöntemiyle büyük ölçüde giderilebilirken, aşınmış veya hasar görmüş bir epoksi kaplama yalnızca yıkamayla eski hâline dönmez. Benzer şekilde, gözenekli betonun içine yerleşmiş kauçuk ve kir karışımı, yüzeydeki gevşek bir kalıntı kadar kolay temizlenmeyebilir. Yanlış kimyasalın veya aşındırıcı pedin kullanılması ise kaplamanın görünümünü ve dayanımını olumsuz etkileyebilir.

Bu rehberde forklift lastik izlerinin neden geri geldiğini, kauçuk transferi ile zemin aşınmasının hangi belirtilerle ayırt edilebileceğini ve fabrika zemin temizliği için nasıl bir kontrol süreci kurulması gerektiğini ele alıyoruz. Görsel inceleme ön değerlendirme sağlar; kaplama hasarının kesin teşhisi gerektiğinde zemin kaplama uzmanının incelemesini ve uygun testleri gerektirir.

1. Forklift lastik izleri neden oluşur?

Forklift lastikleri, zeminle temas hâlindeyken yük taşır, yön değiştirir, hızlanır ve fren yapar. Bu hareketler sırasında lastik malzemesinin küçük parçaları zemine aktarılabilir veya yüzeyde ince bir kauçuk filmi oluşabilir. İzlerin miktarı ve kalıcılığı; lastik bileşimi, forkliftin yükü, dönüş ve frenleme davranışı, zemin dokusu, yüzey kaplaması ve temizlik geçmişi gibi değişkenlere bağlıdır.

2021 yılında yayımlanan ve kauçuk ile sert, pürüzlü yüzeyler arasındaki sürtünmeyi inceleyen açık erişimli bir araştırma, kauçuğun yüzeye aktarılmasının tek tip olmadığını gösterir. Bazı kauçuk bileşimleri daha kolay uzaklaştırılabilen parçacıklar oluştururken bazıları yüzeye daha güçlü tutunan ince transfer filmleri bırakabilir. Bu araştırma forkliftlere özel bir saha çalışması değildir; ancak kauçuk izlerinin neden farklı yüzeylerde farklı davranabildiğini açıklayan triboloji literatürüne katkı sağlar.

Kaynak: Rubber Wear and the Role of Transfer Films on Rubber Friction on Hard Rough Substrates.

1.1. Dönüş ve yerinde manevra

Forkliftin dar bir alanda dönmesi, özellikle tekerleklerin zemine göre kaydığı veya yoğun sürtünmeye maruz kaldığı noktalarda iz oluşumunu artırabilir. Aynı manevra sürekli aynı noktada yapılıyorsa, izlerin belirli bir dönüş yayı boyunca tekrar etmesi beklenebilir. Bu durum, sorunun yalnızca temizlikle değil, trafik düzeni ve sürüş davranışıyla da ilişkili olabileceğini düşündürür.

1.2. Frenleme ve hızlanma

Frenleme veya hızlanma sırasında lastik ile zemin arasındaki sürtünme değişir. Özellikle yükleme rampaları, sevkiyat alanları, dar geçişler ve üretim hatlarının yakınındaki dur-kalk noktaları, izlerin yoğunlaşabileceği alanlardır. Ancak koyu bir iz tek başına forkliftin hatalı kullanıldığını kanıtlamaz; lastik tipi, yüzey yapısı ve operasyon koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

1.3. Zemin dokusu ve gözeneklilik

Beton ve çimento esaslı yüzeyler, kaplama sistemine ve yüzey bitişine bağlı olarak gözenekli olabilir. Kauçuk parçacıkları ve diğer kirler bu yüzeylerde yalnızca üstte kalmayıp yüzey dokusuna yerleşebilir. Sika'nın beton ve çimento esaslı zeminlere ilişkin bakım dokümanı, forklift lastiklerinden kaynaklanan izlerin gözenekli yüzeylere nüfuz edebileceğini ve bazı durumlarda makineyle temizliğin bunları tamamen ortadan kaldıramayabileceğini belirtir.

Kaynak: Sika — Concrete floor and cementitious finish bakım dokümanı.

2. İzlerin temizlendikten sonra geri gelmesinin altı olası nedeni

2.1. Kauçuk kalıntısı tamamen uzaklaştırılmamıştır

Temizlik sonrasında izin büyük kısmı kaybolsa da yüzey dokusunda veya mikro gözeneklerde kauçuk kalıntısı kalabilir. Zemin kuruduğunda, ışığın geliş açısı değiştiğinde ya da forklift aynı noktadan tekrar geçtiğinde iz yeniden görünür hâle gelebilir. Bu durumda yüzeyin temizlenmiş görünmesi, tüm kalıntının giderildiği anlamına gelmez.

2.2. Temizlik yalnızca görünür kısmı gidermiştir

Kir tabakasının üst kısmını uzaklaştıran bir uygulama, zemine daha güçlü tutunmuş kalıntıyı bırakabilir. Yanlış ürün konsantrasyonu, yetersiz temas süresi, uygun olmayan fırça veya ped seçimi ve kirli çözeltinin zeminden yeterince toplanmaması sonucu etkileyebilir. Temizlik ürününün türü kadar uygulama yöntemi ve kirli suyun uzaklaştırılması da önemlidir.

2.3. Aynı trafik davranışı yeni izler oluşturmaktadır

İz temizlendikten sonra aynı dönüş, frenleme veya manevra noktasında tekrar oluşuyorsa yeni kauçuk transferi meydana geliyor olabilir. Bu durumda yalnızca temizlik sıklığını artırmak, iz oluşumunun nedenini ortadan kaldırmayabilir. Forklift rotaları, dönüş alanları, hız, lastik durumu ve operatör uygulamaları incelenmelidir.

2.4. Zemin kaplaması aşınmış veya çizilmiştir

Epoksi ya da başka bir reçine esaslı kaplama zamanla çizilebilir, matlaşıp yüzey dokusunu değiştirebilir veya yerel olarak aşınabilir. Bu bölgeler çevresindeki sağlam yüzeyden farklı ışık yansıttığı için kirliymiş gibi görünebilir. Yüzeydeki değişim gerçek bir kaplama hasarıysa daha fazla kimyasal veya daha sert ped kullanmak sorunu çözmez.

2.5. Kauçuk izi ile başka kirler birlikte bulunur

Forklift lastik izi; yağ, gres, toz, metal işleme kalıntısı veya başka bir üretim kirliliğiyle karışabilir. Bu karışım, yalnızca kauçuk için seçilmiş bir temizleyicinin beklenen sonucu vermemesine neden olabilir. Öncelikle kirin kaynağı ve bileşimi değerlendirilmelidir.

2.6. Zemin temizlendikten sonra yeterince durulanmamış veya kurutulmamıştır

Uygun olmayan kimyasal kalıntısı ya da yüzeyde bırakılan kirli temizlik çözeltisi, zeminde film oluşmasına veya görünümün kısa sürede yeniden bozulmasına yol açabilir. Bu durum özellikle geniş alanlarda, makinenin kirli su toplama performansı yetersiz olduğunda veya temizlik çözeltisi gereğinden fazla kullanıldığında gözden kaçabilir.

3. Kauçuk kalıntısı ile zemin aşınması nasıl ayırt edilir?

İlk değerlendirmede yalnızca izin rengine bakmak yeterli değildir. Koyu iz, kauçuk transferinden kaynaklanabileceği gibi yüzeyin çizilmesi, kaplamanın matlaşıp renk değiştirmesi veya zemine yerleşmiş başka kirler nedeniyle de oluşabilir. Aşağıdaki tablo, saha incelemesinde kullanılabilecek ön değerlendirme ölçütlerini gösterir.

Önemli: Bu belirtiler kesin teşhis ölçütü değildir. Kauçuk transferi ile aşınma aynı bölgede birlikte bulunabilir. Özellikle kaplama incelmesi, çatlak, kabarma, ayrılma veya beton yüzeyinde parçalanma görülüyorsa temizlik denemelerini tekrarlamak yerine teknik inceleme yapılmalıdır.

3.1. Kontrollü küçük alan testi

Yüzeyin kimyasal ve mekanik temizliğe uygun olduğu doğrulanabiliyorsa, trafiğe kapatılmış küçük ve temsilî bir alanda kontrollü test yapılabilir. Testin amacı zemini olabildiğince agresif biçimde temizlemek değil, izin uygun yöntemle uzaklaşıp uzaklaşmadığını ve yüzeyin zarar görüp görmediğini anlamaktır.

1. Test öncesinde izin fotoğrafını çekin; konumu, boyutu ve zemin türünü kaydedin.
2. Kaplama veya zemin üreticisinin bakım talimatlarını kontrol edin.
3. Üretici tarafından uygun görülen temizlik ürününü ve uygulama yöntemini seçin.
4. Ürünü etiketinde belirtilen konsantrasyon ve temas süresine göre uygulayın.
5. Yüzeye zarar vermeyecek uygun ped veya fırça kullanın; küçük alanda kontrollü mekanik etki uygulayın.
6. Kirli çözeltiyi uygun ekipmanla toplayın ve gerekli durulamayı yapın.
7. Yüzey kuruduktan sonra görünümü, dokuyu ve varsa kaplama hasarını yeniden değerlendirin.

Test sonucunda koyu izin azalması kauçuk veya başka bir kir kalıntısının bulunduğunu düşündürebilir. Ancak iz tamamen kaybolsa bile aynı trafik davranışı sürdüğü takdirde yeniden oluşabilir. Temizleme sonrasında kalan matlık veya renk farkı ise kaplama hasarını kesin olarak kanıtlamaz; fakat teknik inceleme ihtiyacını artırabilir.

4. Beton, epoksi ve diğer kaplamalı zeminlerde yaklaşım neden farklıdır?

Forklift izlerine müdahale yöntemi zemin malzemesine göre seçilmelidir. Her yüzey için aynı kimyasalı, ped sertliğini veya makine ayarını kullanmak doğru değildir.

4.1. Beton ve çimento esaslı zeminler

Kaplamasız betonun yüzey dokusu ve gözenekliliği, kauçuk kalıntısının ne kadar kolay uzaklaştırılacağını etkiler. Yüzeye yerleşmiş izler, yalnızca rutin yıkamayla tamamen giderilemeyebilir. Bununla birlikte sert fırçalar, yoğun alkali veya asidik ürünler gelişigüzel kullanılmamalıdır; bunlar beton yüzeyine zarar verebilir.

Sika'nın zemin bakım dokümanı, beton ve çimento esaslı yüzeylerde temizlik ürünlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesini ve yüzeyle uyumunun doğrulanmasını önerir. Dolayısıyla ürün seçimi, yalnızca lastik izini giderme gücüne göre yapılmamalıdır.

4.2. Epoksi zeminler

Epoksi kaplamalar endüstriyel alanlarda kullanılsa da çizilmez veya aşınmaz yüzeyler değildir. Kaplamanın formülasyonu, katman yapısı, kalınlığı, yüzey bitişi ve kullanım koşulları performansı etkiler. Sherwin-Williams'ın reçine esaslı zemin bakım rehberi, forklift dönüşleri ve kayma izleri gibi gereksiz yüzey aşınmalarının uygun olmayan kullanım davranışlarıyla ilişkili olabileceğini ve temizlik yönteminin zeminin yüzey tipine göre seçilmesi gerektiğini vurgular.

Kaynak: Sherwin-Williams — Epoxy Floor Care, Cleaning & Maintenance.

Epoksi zeminde koyu iz, kaplamanın çizildiği veya inceldiği bölgede bulunuyorsa yalnızca temizlik uygulamasıyla ilk görünüm geri gelmeyebilir. Üreticinin onaylamadığı çözücüler, yüksek alkalili ürünler veya aşındırıcı pedler kaplamayı etkileyebileceği için uygulama öncesinde teknik doküman kontrol edilmelidir.

4.3. Poliüretan ve diğer reçine esaslı kaplamalar

Poliüretan, akrilik ve diğer reçine esaslı sistemlerin çizilme, kimyasal dayanım ve yüzey görünümü özellikleri birbirinden farklı olabilir. Aynı temizlik ürünü bir sistemde uygunken başka bir kaplamada parlaklık kaybına veya yüzey değişimine neden olabilir. Bu nedenle kaplama adı tek başına yeterli değildir; üretici, ürün sistemi ve bakım talimatı doğrulanmalıdır.

5. Forklift izleri için temizlik yöntemi nasıl seçilir?

Uygun temizlik yöntemi, kirin türü ile zemin yüzeyinin uyumuna göre belirlenmelidir. Önce gevşek toz ve parçacıklar uzaklaştırılır; ardından uygun ürün, mekanik etki, temas süresi ve kirli çözeltinin toplanması birlikte değerlendirilir. Büyük alanlarda zemin otomatı gibi ekipmanlar işin verimliliğini artırabilir; ancak makinenin kullanılması tek başına izlerin tamamen giderileceği anlamına gelmez.

Sherwin-Williams'ın bakım rehberi, zemin temizliğini genel olarak kuru kirin uzaklaştırılması, temizlik ürününün uygulanması, mekanik hareketle kirin çözülmesi, uygun temas süresi ve çözeltinin yüzeyden uzaklaştırılması adımlarıyla ele alır. Bu yaklaşım, kauçuk izleri dâhil olmak üzere farklı kir türlerinde sistematik uygulama planlamasına yardımcı olabilir.

5.1. Ön temizlik

Uygulamadan önce gevşek toz, kum ve parçacıklar uygun süpürme veya vakum yöntemiyle uzaklaştırılmalıdır. Bu adım, temizleme sırasında parçacıkların zeminde sürüklenerek ek çizik oluşturma riskini azaltmaya yardımcı olur.

5.2. Uygun temizlik kimyasalı

Kauçuk ve forklift izleri için özel olarak tasarlanmış ürünler bulunur. Örneğin Kärcher'in FloorPro RM 776 ürünü, üretici tarafından forklift lastik izleri ve endüstriyel zeminlerdeki bazı kirler için geliştirilmiş, yüksek alkalili bir temizleyici olarak tanımlanır. Bu örnek, her tesiste aynı ürünün kullanılması gerektiği anlamına gelmez. Ürünün pH değeri, yüzey uyumluluğu, güvenlik bilgi formu ve üreticinin uygulama talimatları incelenmelidir.

Kaynak: Kärcher — FloorPro Tyre and Abrasion Marks Remover RM 776.

5.3. Mekanik etki ve kirli suyun toplanması

Ürün uygulandıktan sonra uygun ped veya fırçayla kontrollü mekanik etki gerekebilir. Ancak yüzeyin kaplama türü bilinmiyorsa sert pedlerle deneme yapılmamalıdır. Çözünen kirin zeminde yeniden dağılmasını önlemek için kirli çözelti uygun ekipmanla toplanmalı, gerekli durulama yapılmalı ve alan güvenli biçimde kurutulmalıdır.

5.4. Çözücüleri gelişigüzel kullanmayın

Bazı bakım dokümanlarında belirli zemin sistemleri için çözücü temelli yöntemler yer alabilir. Bu, çözücülerin tüm epoksi, beton veya poliüretan zeminlerde güvenle kullanılabileceği anlamına gelmez. Çözücüler çalışan maruziyeti, yanıcılık, havalandırma ve kaplama uyumluluğu açısından ayrıca değerlendirilmelidir. Zemin üreticisi onayı ve ürünün güvenlik bilgi formu olmadan çözücüyle temizlik yapılmamalıdır.

6. Temizliğe rağmen izler dönüyorsa hangi kök nedenler araştırılmalı?

İzlerin aynı bölgede sürekli yeniden oluşması, temizlik ekibinin performansından bağımsız bir operasyonel neden bulunduğunu gösterebilir. Bu nedenle tekrarlayan izler, saha kontrol ve bakım planının parçası olarak değerlendirilmelidir.

• Forklift rotası: İzlerin yoğunlaştığı noktalar dönüş, frenleme, yükleme veya dar manevra alanlarıyla örtüşüyor mu?
• Lastik tipi ve durumu: Kullanılan lastiklerin malzemesi ve aşınma durumu üretici önerileri doğrultusunda kontrol ediliyor mu?
• Operasyon davranışı: Gereksiz sert dönüşler, ani frenleme veya aynı noktada yerinde manevra yapılıyor mu?
• Zemin yüzeyi: Kaplama aşınmış, çizilmiş, kabarmış veya yerel olarak hasar görmüş mü?
• Kir profili: İzler kauçukla birlikte yağ, gres veya başka üretim kalıntıları içeriyor mu?
• Temizlik yöntemi: Ürün, ped, temas süresi, kirli su toplama ve kurutma yöntemi yüzeye uygun mu?
• Bakım planı: Aynı alanın kirlenme yoğunluğuna uygun temizlik sıklığı belirlenmiş mi?

Forklift güvenliği açısından zemin koşulları ayrıca önemlidir. ABD İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi (OSHA), yağ veya gres nedeniyle kayganlaşan yüzeylerin forkliftin kaymasına ve devrilme riskine katkıda bulunabileceğini; tehlikeli alanların temizlenmesi ve güvenli hâle getirilmesi gerektiğini belirtir. Bu rehber ABD mevzuatına dayanır; ancak zemin güvenliği ve döküntü yönetimi bakımından yararlı bir teknik referanstır.

Kaynak: OSHA — Powered Industrial Trucks: Physical Conditions.

7. Forklift lastik izleri için kontrol ve kayıt planı

Tekrarlayan izlerin yönetiminde standart bir kontrol formu kullanmak, temizlik uygulamalarının ve zemin durumunun zaman içindeki değişimini izlemeye yardımcı olur. Kontrol yalnızca temizlikten sonra değil, izlerin yoğunlaştığı rotalarda belirli aralıklarla da yapılmalıdır.

Fotoğraflar mümkün olduğunca aynı açı ve benzer aydınlatma koşullarında çekilmelidir. Böylece parlaklık veya ışık farklarının yüzey değişimi gibi yorumlanması azaltılabilir. Gerekirse kaplama uzmanı, yüzey bütünlüğünü ve aşınma durumunu uygun yöntemlerle ayrıca değerlendirir.

8. Aşınma direnci standartları neyi gösterir?

Zemin kaplamalarının aşınma direnci, ürün seçimi ve teknik değerlendirme sırasında dikkate alınabilecek özelliklerden biridir. Ancak laboratuvar aşınma testi, belirli bir fabrikadaki forklift izinin nedenini tek başına belirlemez. Test sonuçları; kaplama türü, uygulama koşulları, alt yüzey, trafik yükü ve gerçek kullanım koşullarıyla birlikte yorumlanmalıdır.

ISO 7784-2:2023, boya ve vernik kaplamalarının aşınma direncini, aşındırıcı kauçuk tekerlekler ve dönen deney numunesi kullanılan bir yöntemle belirlemeyi tanımlar. ASTM D4060-25 ise organik kaplamaların Taber aşındırıcısıyla aşınma direncinin belirlenmesine yönelik bir test yöntemidir. Her iki standart da kaplama performansını değerlendirmeye yardımcı olabilir; bunlar bir zeminin sahada ne kadar sürede forklift izi alacağını doğrudan garanti etmez.

Standart bağlantıları:

• ISO 7784-2:2023 — Paints and varnishes: Determination of resistance to abrasion.
• ASTM D4060-25 — Standard Test Method for Abrasion Resistance of Organic Coatings by the Taber Abraser.

Kaplama yenileme kararı verilecekse yalnızca aşınma direnci verisine dayanılmamalıdır. Yüzeydeki hasarın kapsamı, kaplamanın aderansı, alt yüzeyin durumu, kimyasal maruziyet ve tesisin operasyonel gereksinimleri birlikte değerlendirilmelidir.

9. İş güvenliği açısından nelere dikkat edilmeli?

Forklift izlerini temizlemek için yapılan çalışma, üretim ve lojistik alanlarında ek riskler oluşturabilir. Islak zeminler, kimyasal ürünler, hareketli forkliftler ve temizlik makineleri aynı alanda bulunduğunda çalışma alanının güvenli şekilde ayrılması gerekir.

• Temizlik yapılacak bölge, mümkün olduğunca forklift ve yaya trafiğinden ayrılmalıdır.
• Islak veya kaygan alanlar uygun işaretleme ve fiziksel önlemlerle kontrol altına alınmalıdır.
• Kimyasallar ürün etiketi ve güvenlik bilgi formuna uygun kullanılmalıdır.
• Ürünler birbiriyle karıştırılmamalı; üretici tarafından onaylanmayan kimyasal kombinasyonlardan kaçınılmalıdır.
• Gerekli kişisel koruyucu donanım, ürünün tehlike sınıflandırması ve yapılan işe göre belirlenmelidir.
• Temizlik sonrasında alanın yeniden kullanıma açılma koşulları belirlenmelidir.
• Kaplama hasarı, çukur, çatlak veya kayma riski görülürse alan ilgili prosedüre göre güvenli hâle getirilmeli ve sorumlu birime bildirilmelidir.

Türkiye'de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işyerlerinde sağlık ve güvenliğin sağlanmasına ilişkin işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk ve yükümlülüklerini düzenler. Bu nedenle forklift izlerinin giderilmesi, yalnızca görsel temizlik işi olarak değil, işyeri risklerinin kontrolü ve güvenli çalışma koşullarının sürdürülmesi çerçevesinde ele alınmalıdır.

Kaynak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi.

Sıkça sorulan sorular

Forklift lastik izleri neden temizlendikten birkaç gün sonra yeniden oluşur?

İzler, zeminde kalan kauçuk kalıntısından veya aynı rotada oluşan yeni kauçuk transferinden kaynaklanabilir. Ayrıca kaplama aşınması, yüzey dokusundaki değişim veya başka kirlerle karışım da izin geri gelmiş gibi görünmesine neden olabilir. İzlerin konumu ve temizlik sonrası davranışı kaydedilerek neden araştırılmalıdır.

Forklift izi epoksi zeminde kalıyorsa kaplama aşınmış mıdır?

Her zaman değil. Epoksi yüzeyde kalıcı görünen iz, güçlü biçimde tutunan kauçuk transferinden de kaynaklanabilir. Kontrollü ve yüzeye uygun temizlikten sonra matlaşma, çizik, kaplama kalkması veya renk farkı devam ediyorsa teknik inceleme yapılmalıdır.

Forklift lastik izleri için güçlü alkali temizleyici kullanmak doğru mudur?

Yalnızca ürünün zeminle uyumu ve uygulama koşulları doğrulandığında değerlendirilebilir. Yüksek alkalili ürünler her kaplama veya beton yüzey için uygun değildir. Üretici talimatı, ürün etiketi ve güvenlik bilgi formu kontrol edilmeden uygulama yapılmamalıdır.

Kauçuk kalıntısı ile kaplama aşınması yalnızca gözle ayırt edilebilir mi?

Görsel inceleme ilk değerlendirme için yararlıdır; ancak kesin teşhis sağlamaz. Kontrollü küçük alan testi, yüzey dokusunun incelenmesi ve gerektiğinde kaplama uzmanının değerlendirmesi gerekir. Kauçuk kalıntısı ile kaplama hasarı aynı bölgede birlikte de bulunabilir.

Forklift izlerini önlemek için temizlik sıklığını artırmak yeterli midir?

Her zaman değil. Temizlik sıklığı kir birikimini azaltabilir; ancak izler aynı dönüş veya frenleme noktalarında sürekli oluşuyorsa forklift rotası, manevra davranışı, lastik durumu ve zemin kaplaması da incelenmelidir.

Sonuç: İzleri gidermek kadar neden tekrar oluştuklarını belirlemek de önemlidir

Forklift lastik izlerinin temizlenmesine rağmen geri gelmesi, tek başına temizlik yönteminin başarısız olduğunu göstermez. Yüzeyde kalan kauçuk transferi, gözenekli betona yerleşmiş kir, başka kirleticilerle oluşan karışım veya gerçek zemin kaplama aşınması benzer görünümler oluşturabilir. Bu nedenlerin her biri farklı bir müdahale gerektirir.

Doğru yaklaşım; zemin türünü ve kaplama sistemini belirlemek, izleri standart biçimde kaydetmek, yüzeye uygun kontrollü bir temizlik testi yapmak ve sonucu yüzey kuruduktan sonra değerlendirmektir. İzler aynı forklift rotasında yeniden oluşuyorsa temizlik planının yanında trafik düzeni ve kullanım davranışları da gözden geçirilmelidir. Çizik, kaplama kalkması, çatlak veya beton yüzeyinde parçalanma görülüyorsa uzman incelemesi yapılmalıdır.

Bursa'daki fabrika ve depolarda sürdürülebilir zemin temizliği için amaç yalnızca koyu izleri görünmez hâle getirmek değildir. Esas hedef; zemin kaplamasını korumak, kayma riskini yönetmek, temizlik kaynaklarını doğru kullanmak ve tekrar eden kirlenmenin nedenlerini kontrol altına almaktır.

Kaynakça

1. Emami, A., Sah, H. N., Aguayo, F., & Khaleghian, S. (2023). Experimental investigations and empirical modeling of rubber wear on concrete pavement. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part J: Journal of Engineering Tribology, 237(1). https://doi.org/10.1177/13506501221104290.
2. International Organization for Standardization. (2023). ISO 7784-2:2023 — Paints and varnishes: Determination of resistance to abrasion — Part 2: Method with abrasive rubber wheels and rotating test specimen. https://www.iso.org/standard/83328.html.
3. ASTM International. (2025). ASTM D4060-25 — Standard Test Method for Abrasion Resistance of Organic Coatings by the Taber Abraser. https://store.astm.org/standards/d4060.
4. Persson, B. N. J., & co-authors. (2021). Rubber wear and the role of transfer films on rubber friction on hard rough substrates. Tribology Letters, 69, Article 42. https://link.springer.com/article/10.1007/s11249-021-01410-4.
5. Sika. (t.y.). Concrete floor and cementitious finish: Cleaning and maintenance guidance. https://tur.sika.com/dam/dms/corporate/l/glo-your-surface-concrete-floors.pdf.
6. Sherwin-Williams. (t.y.). Epoxy floor care, cleaning and maintenance. https://industrial.sherwin-williams.com/emeai/gb/en/resin-flooring/resources/flooring-technical-resources/maintenance-cleaning-recommendations/general-flooring-maintenance-cleaning.html.
7. Kärcher. (t.y.). FloorPro Tyre and Abrasion Marks Remover RM 776. https://www.kaercher.com/int/professional/cleaning-and-care-products/professional/floor/stain-removal/floorpro-tyre-and-abrasion-marks-remover-rm-776-62955450.html.
8. Occupational Safety and Health Administration. (t.y.). Powered industrial trucks: Physical conditions. https://www.osha.gov/etools/powered-industrial-trucks/workplace/physical-conditions.
9. Occupational Safety and Health Administration. (t.y.). Warehousing: Hazards and solutions. https://www.osha.gov/warehousing/hazards-solutions.
10. Türkiye Cumhuriyeti. (2012). 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. Mevzuat Bilgi Sistemi. https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/104308?query=6331.

Kaynakların kullanımına ilişkin not: Kauçuk aşınması üzerine akademik çalışmalar, kauçuk transferinin mekanizmalarını açıklamak için kullanılmıştır; her araştırma forklift zeminlerinde yürütülmüş bir saha deneyi değildir. Ürün üreticilerinin bakım rehberleri, yalnızca ilgili yüzey ve ürün talimatları doğrulandığında uygulanabilecek teknik öneriler sunar. ISO 7784-2 ve ASTM D4060, kaplama aşınma direnci test yöntemleridir; sahadaki bir izin nedenini tek başına teşhis etmez. Yayın öncesinde standartların güncel sürümü, mevzuatın yürürlükteki metni ve üretici dokümanlarının güncelliği yeniden kontrol edilmelidir.